Siber İstismar Farkındalık ve Müdahale Eğitimi -3

EĞİTİMİN AMACI

“Meslek profesyonelleri için siber istismar farkındalığı, önleme ve olay müdahalesi (gizlilik + delil yönetimi).”

EĞİTİM KONUSU

Hedef Kitle: Sağlık Çalışanları • Avukatlar • Psikologlar • Rehber Öğretmenler

1) Giriş ve Kapsam
   •   Siber istismar nedir, ne değildir?
   •   Meslek gruplarına göre risk profili
   •   Vaka türleri: taciz, şantaj, doxxing, deepfake, stalking, hesap ele geçirme

2) Tehdit Tipleri ve Saldırı Zinciri
   •   Sosyal mühendislik (telefon, e-posta, mesajlaşma, sosyal medya)
   •   Hesap ele geçirme (parola saldırıları, OTP ele geçirme, SIM-swap)
   •   Cihaz ele geçirme (kötü amaçlı yazılım, stalkerware, uzaktan erişim)
   •   Veri sızıntısı (bulut paylaşımı, yanlış yetkilendirme, açık klasörler)

3) Mesleğe Özgü Senaryolar

Sağlık çalışanları
   •   Hasta/çalışan bilgileri üzerinden şantaj, randevu/rapor dolandırıcılığı
   •   Kurumsal mail/portal kimlik avı
Avukatlar
   •   Dosya/vekâlet/evrak sahteciliği, müvekkil kimliği taklidi
   •   Karşı taraf kaynaklı taciz ve itibar saldırıları
Psikologlar
   •   Seans/mahrem bilgi üzerinden şantaj
   •   Danışan takibi, sınır ihlali, randevu linki ele geçirme
Rehber öğretmenler
   •   Öğrenci/veli kaynaklı çevrimiçi taciz ve baskı
   •   Siber zorbalık vakalarında okul içi müdahale

4) Mahremiyet, Gizlilik ve Etik Sınırlar
   •   Gizli bilgi ve minimum veri prensibi
   •   Güvenli kanal seçimi ve paylaşım sınırları
   •   Kayıt alma, saklama süresi, erişim yetkileri
   •   Mesleki etik: danışan/müvekkil/öğrenciyle dijital sınırlar

5) Hesap Güvenliği Temelleri
   •   Parola yöneticisi, güçlü parola politikası
   •   2FA/MFA (uygulama tabanlı doğrulama, donanım anahtarı)
   •   Hesap kurtarma güvenliği (yedek kodlar, kurtarma e-postası)
   •   Sosyal medya hesap sertleştirme (gizlilik ayarları, etiketleme)

6) Cihaz Güvenliği ve Stalkerware Farkındalığı
   •   iOS/Android temel güvenlik ayarları
   •   Şüpheli belirtiler: pil, veri, ısınma, bilinmeyen izinler
   •   Uygulama izin denetimi ve yönetim profilleri
   •   Güvenli yedekleme ve şifreleme

7) İletişim Güvenliği ve “Güvenli Kanal” Protokolü
   •   Güvenli dosya paylaşımı (parolalı link, süreli erişim)
   •   E-posta ekleri ve link doğrulama
   •   Telefonla doğrulama kuralı (out-of-band)
   •   Video görüşme güvenliği (bekleme odası, parola, kayıt izinleri)

8) Erken Uyarı ve Kırmızı Bayraklar
   •   Kimlik avı işaretleri (aciliyet, tehdit, ödeme baskısı)
   •   Sahte kimlik / taklit hesap belirtileri
   •   QR dolandırıcılığı ve yaygın temalar
   •   Deepfake ses/görüntü manipülasyonu işaretleri

9) Siber İstismar Anında Müdahale Planı (İlk 60 Dakika)
   •   Güvenlik: fiziksel risk değerlendirmesi ve bilgilendirme
   •   Hesaplar: oturum kapatma, parola/MFA değişimi, erişim kesme
   •   İçerik: ekran görüntüsü, link/ID toplama, platform raporlama
   •   İletişim: yapılmaması gereken kritik hatalar

10) Delil Toplama ve Zincirleme Muhafaza
   •   Ekran görüntüsü/video, URL/username/ID, zaman damgası
   •   E-posta header, log ve temel cihaz bilgileri
   •   Delil bütünlüğü: orijinali koruma, kopya üzerinde çalışma
   •   Kurum içi olay kayıt formu standartları

11) Platform Bazlı Bildirim ve Kaldırma Süreçleri
   •   Sosyal platformlarda raporlama akışları
   •   Google/Apple hesap güvenliği adımları
   •   Mesajlaşma uygulamalarında şikayet süreçleri
   •   İçerik kaldırma ve taklit hesap kapatma stratejileri

12) Kurumsal Süreçler ve Rol Dağılımı
   •   BT / hukuk / İK / yönetim / okul idaresi koordinasyonu
   •   Olay yönetimi akışı: triage → containment → recovery
   •   Yetki matrisi ve raporlama formatı
   •   Tatbikat ve periyodik farkındalık planı

13) Psikososyal Boyut ve İkincil Travma
   •   Mağdurla iletişim dili (yargılamayan, güçlendirici)
   •   İkincil travma ve tükenmişlik farkındalığı
   •   Çocuk/ergen vakalarında yaklaşım
   •   Ne zaman uzman desteğe yönlendirme?

14) Vaka Çalışmaları ve Role-Play
   •   Meslek gruplarına özel senaryolar
   •   Karar noktaları: “ne yapılır / ne yapılmaz”
   •   Check-list ile masa başı tatbikat

15) Ölçme-Değerlendirme ve Materyaller
   •   Ön test / son test
   •   Hızlı check-list’ler (hesap, cihaz, delil, iletişim)
   •   Olay kayıt formu + hızlı müdahale kartı (tek sayfa)
   •   Kuruma özel aksiyon planı çıktısı